-ธาตุดินไปก่อเกิดธาตุทอง
ธาตุทองในที่นี้หมายถึงธาตุโลหะต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น
ธาตุทอง ธาตุเงิน ธาตุเหล็กรวมทั้งสินแร่ต่างๆเป็นต้น
ล้วนเกิดจากดินทั้งนั้น
    -ธาตุทองไปก่อเกิดธาตุน้ำ
เพราะเหตุว่าธาตุโลหะจะจับตัวกันจะเกิดเป็นตะกรัน
หยดน้ำขึ้นมา
    -ธาตุน้ำไปก่อเกิดธาตุไม้
พืชผลพรรณไม้ไม่อาจเติบโตถ้าหากไม่มีธาตุน้ำมาหล่อ
เลี้ยง
    -ธาตุไม้ไปก่อเกิดธาตุไฟ
ไฟจะลุกไหม้ให้เกิดความสว่างไสวได้ต้องมีไม้เป็นเชื้อเพลิง
    -ธาตุไฟไปก่อเกิดธาตุดิน
ไม่ว่าพืชหรือสัตว์ต่างต้องการความร้อนในการเผาผลาญ
อาหารให้เกิดเป็นพลังงานกากอาหารหลังจากการเผาผลาญ
ย่อมเป็นดินขณะเดียวกันดินไม่อาจคงรูปได้เมื่อไม่มีความ
ร้อนจากไฟมาส่งเสริมธาตุดินในที่นี้ยังหมายถึงก้อนหินดิน
ทรายด้วย

    เราจะเห็นได้ว่าธาตุทั้งห้านี้ต่างเป็นวัฎจักรของการก่อเกิด
ส่งเสริมกันและกันแต่ในขณะเดียวกันก็มีการควบคุม, พิฆาต
และทำลายกันให้เกิดสมดุล ดังเช่น

    -ธาตุดินไปควบคุม, พิฆาต และทำลายธาตุน้ำ
น้ำไหลเชี่ยวท่วมท้นก็มีการใช้หินดินทรายไปถมไปสร้าง
เขื่อนกักน้ำดูดซับน้ำไว้ใช้ให้เกิดประโยชน์
    -ธาตุไม้ไปควบคุม, พิฆาตและทำลายธาตุดิน
อันว่าดินหินภูเขาที่สูงใหญ่แข็งแรงมากๆ แค่มีเมล็ดพันธุ์ไม้
เล็กๆไปเติบโตไม่ช้าดินหินภูเขาที่แข็งแกร๋งก็ถูกรากไม้ชอน
ไชแตกกระจาย และรากไม้ก็ไปชอนชดินให้ร่วนซุยเป็น
ประโยชน์ต่อการเกษตร
    - ธาตุทองไปควบคุม, พิฆาตและทำลายธาตุไม้ ที่ใดมีต้นไม้ขึ้นรกชัฏหนาตาก็มีการใช้มีดพร้าขวานซึ่งทำ
จากโลหะถือเป็นธาตุทอง ไปตัดแต่งกิ่งให้เป็นระเบียบเรียบ
ร้อย เพื่อให้แตกกิ่งก้านใหม่ๆ ออกมาดูสวยงาม
     -ธาตุไฟไปควบคุม, พิฆาตและทำลายธาตุทอง
เนื่องจากธาตุทองหรือธาตุโลหะต่างๆ ถือเป็นธาตุแข็ง  ถ้าไม่ได้ผ่านการหล่อหลอมมาย่อมไม่อาจใช้ประโยชน์อะไร
ได้ เมื่อทองผ่านการหล่อหลอมย่อมเกิดความสุกปลั่งเป็น
ประกายทรงคุณค่า
     -ธาตุน้ำไปควบคุม, พิฆาตและทำลายธาตุไฟ เมื่อไฟลุกไหม้เผาผลาญไปทั่วก็ต้องใช้น้ำดับไฟที่ใดที่มี
อากาศร้อนมากๆ ก็ต้องอาศัยน้ำมาคลายร้อน

     ดังนั้นเราจะเห็นได้ว่าสรรพสิ่งในโลกนี้ล้วนไม่มีอะไรที่
โดดเด่นอยู่เหนือใคร เหนือฟ้ายังมีฟ้า เมื่อมีการเกิด
ก็มีการตั้งอยู่ สุดท้ายก็ต้องดับไป เมื่ออ่อนแอสุดก็ได้รับการ
ก่อเกิด การส่งเสริม เมื่อแข็งแกร่งมากย่อมถูกทำลายจาก
ความสัมพันธ์ในปฏิกิริยาของเบญจธาตุที่ได้กล่าวมานี้
สามารถนำมาใช้ประกอบกับนักษัตรดวงดาว ที่อยู่ในดวง
มาวิเคราะห์ร่วมกัน  ในระบบการวิเคราะห์ดวงจีน